Hygeia Public Health 2013, 48(1): 17-20pl

Nowoczesna medycyna w służbie człowiekowi - filozoficzna refleksja o istocie medycyny

Stefan Szary ^1,2/

1/ Wyższa Szkoła Edukacji i Terapii w Poznaniu
2/ Akademia Walki z Rakiem w Poznaniu

Streszczenie
W centrum działań medycznych znajduje się człowiek cierpiący. W ciągu wieków medycyna posiadała różna oblicza. Współczesna medycyna z nadzieją patrzy na coraz to większe możliwości precyzyjnych rozwiązań technicznych, powiązanych z rozwojem technologii informatycznych i komputerowych. Jednym z największych zagrożeń medycyny jest jej uprzedmiotowienie. Z jednej strony coraz większa biurokratyzacja, z drugiej technicyzacja stanowią niebezpieczeństwo zagubienia w medycynie jej humanistycznego charakteru. Człowiek postrzegany nie jako tajemnica, lecz jedynie jako problem naukowy, prowadzić może do tworzenia niewłaściwych relacji terapeutycznych. Pacjent ujęty schematycznie jako kolejny przypadek medyczny, może być postrzegany nie jako homo patiens, lecz jako klient usługi czy jeden z wielu elementów na drodze kariery. Ważnym zatem zagadnieniem w kontekście medycyny nowoczesnej jest podmiotowość w odniesieniu do pacjenta, a także podmiotowość wśród całego zespołu terapeutycznego.
Leczenie i opieka nad chorym są działaniami o charakterze zespołowym i dlatego atmosfera zespołu terapeutycznego odgrywa tak istotne znaczenie. Innym ważnym niebezpieczeństwem związanym z coraz węższymi specjalnościami w medycynie jest ograniczona perspektywa do jednej konkretnej specjalności, a nawet postawa zamknięcia na inne obszary - zarówno w diagnostyce jak i w terapii. W konsekwencji coraz mniej uwagi zwraca się na czynniki powodujące destrukcje, a nawet leżące u pierwotnych przyczyn chorób. Stąd z jednej strony pokora, z drugiej zaś otwartość i współpraca są ważnymi warunkami prawidłowego rozwoju medycyny. Świadomość istoty medycyny, służba człowiekowi cierpiącemu, postawa otwartości, posiadanie właściwej filozofii życia, profesjonalizm oraz etyka - to podstawowe składniki, bez których medycynie grozi niebezpieczeństwo zagubienia siebie, a wraz z nim pozostawienie ludzi cierpiących samym sobie.

Słowa kluczowe:  istota medycyny, sztuka lekarska, człowiek cierpiący, podmiotowość w medycynie, współpraca w zespole terapeutycznym